Hangi Anonim Şirketler İçin Avukat Zorunluluğu Vardır?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin üçüncü fıkrasına 02.05.2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanun ile eklenen hüküm ile esas sermayesi belli bir limitin üzerinde olan anonim şirketler için avukat bulundurma zorunluluğu getirilmiştir. Ancak, Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.
Getirilen düzenleme uyarınca, esas sermayesi Kanunda öngörülen tutarda veya üzerinde olan anonim şirketler, sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Yani Yeni Türk Ticaret Kanununun 332. maddesinde esas sermaye 50.000 ( elli bin) Türk Lirasından aşağı olamaz diyerek 50.000×5=250.000 TL ve üzeri sermayesi olan anonim şirketler için sözleşmeli avukat zorunluluğu getirilmiştir.
Buna göre; esas sermaye miktarı 250.000 TL ve üzerinde olan anonim şirketler sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Limited şirketler için sermayesi ne olursa olsun böyle bir zorunluluk yoktur.
Bu yükümlülüğe aykırı davrananlara sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilecektir.
Bu zorunluluk; kuruluş esas sermayesi 250.000 TL ve üzeri olan anonim şirketlerin tüzel kişilik kazanması yani tescili ile birlikte ya da sermayesi sermaye artırımı sonrasında 250.000 TL ve üzerine çıkan anonim şirketlerde, sermaye artırımına ilişkin genel kurulunun tescil ettirildiği anda doğar.
Bu Zorunluluk Anayasaya Aykırımıdır?
Konu hakkında açılan bir dava neticesinde Anayasa Mahkemesi’nin 30/06/2011 tarihli ve 2010/10 Esas ve 2011/110 karar sayılı kararında, Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin anonim şirketler yönünden, Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiştir.
Anonim Şirketlerde Sigortalı Çalışan Avukatlar Kapsama Girer Mi?
En çok tartışma yapılan hususlardan birisi de şirket bünyesinde İş Kanununa göre sigortalı olarak çalışan avukatların bu kapsama girip girmeyeceğidir. Söz konusu kanun hükmünde özellikle“sözleşmeli bir avukat”tan bahsedilmiştir. Pek çok görüş “sözleşmeli” kelimesine dayanarak şekillenmektedir.
Ancak kanunun bütününe, bazı anonim şirketler için getirilen zorunluluğun kapsamına ve amacına bakıldığında, pek tabiî ki şirket bünyesinde İş Kanununa göre sigortalı olarak çalışan avukat bulundurmakla zorunluluk yerine getirilmiş olacaktır.
Avukat Bulundurmama Cezası Ne Kadardır?
1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, esas sermayesi 250.000 TL ve üzeri olduğu halde avukat bulundurma yükümlülüğünü yerine getirmeyen anonim şirketlere, Cumhuriyet Savcısı tarafından, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilecektir. 2017 yılında aylık 3.555 TL, yıllık ise 42.660 TL olarak uygulanacaktır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla, yayımlandığı tarihteki mevzuat ve içtihat esas alınarak hazırlanmıştır. Sonradan gerçekleşen yasal değişiklikler nedeniyle güncelliğini yitirmiş olabilir ve somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez.